محمد دريايى

550

دانشنامه طب اهل بيت ( ع ) ( فارسى )

كوشش و رعايت ادب ناراحتند و دوست دارند كه ساعات خود را به بطالت و بازى بگذرانند و هر نوع خوراكى و نوشابه را بخورند . اين‌گونه بچه‌ها نمىدانند كه آن همه بطالت در پيدايى عادات و اخلاق ناپسند چه اندازه مؤثر است و آن غذاهاى به ظاهر لذيذ و خوشمزه ، چقدر مضر و زيانبارند و سرانجام ممكن است آنها را به انواع بيمارىها و دردها مبتلا سازند كودكان از نتايج مفيد و سازنده‌ى تربيت و از فوايد داروهاى تلخ و بدمزه بىاطلاعند . امام صادق عليه السّلام طى اين مثل‌هاى بىبديل ، اظهارات ملحدان و منكران خدا را در مورد آفات و بليات مطرح كرده و با منطقى قوى و برهانى روشن به پاسخگويى پرداخته و سرانجام به شبهه‌اى ديگر و پاسخ آن مىپردازد . شبهه : انسان با اين شناخت ضعيف و عقل ناقص و لطيف ، چگونه مىتواند خدا را بطور كامل بشناسد ؟ پاسخ : خداوند بندگانش را به بيش از قدرت و توانائيشان موظف نساخته و همين اندازه كه آنان به هستى و وجود او اذعان پيدا كنند و به فرمان‌ها و امر و نهىهاى او گردن نهند چيزى ديگر از ايشان نخواسته است . او هرگز بشر را مكلف نكرده است كه به ذات و صفات الهى احاطه پيدا كند چنان‌كه مثلا هيچ سلطان و زورمدارى از ملت خويش انتظار آن را ندارد كه آنان بدانند آيا او بلند قد است يا كوتاه‌قد ، سفيدپوست است يا گندمگون ، بلكه او از توده‌ى مردم انتظار دارد كه از او اطاعت كنند و فرمانبردارش باشند . به عبارت ديگر اگر شخصى ، خود را به در خانه‌ى رييس مملكت برساند و تقاضا كند كه رهبر و رييس خود را مشاهده كند تا معرفت و شناختش به وى كامل گردد و در غير اين صورت از اطاعت فرمان او سرپيچى كند ، آيا چنين شخصى خود را به خطر نينداخته [ و تقاضايى نامعقول نكرده است ؟ ] همچنين است حال كسى كه بگويد تا من به كنه ذات خدا شناخت پيدا نكنم ، به هستى او اقرار و اعتراف نخواهم كرد ! بديهى است كه چنين شخصى خود را گرفتار خشم و غضب الهى خواهد ساخت . بدين ترتيب دروس و آموزه‌هاى امام صادق عليه السّلام براى مفضّل بن عمر در زمينه‌ى توحيد و خداشناسى با آن بيان موجز و نظام‌مند و منطق و فرمايشات ساده‌ى آميخته به برهان به پايان مىرسد و در پايان مباحث ارزشمند و ژرف‌انديشانه چنين مىفرمايد :